اهمیت برنج ایرانی به عنوان محصول استراتژیک و پرمصرف در ایران و جهان برای هیچ کسی پوشیده نیست، چرا که منبع تغذیه نیمی از مردم جهان است و یک سوم سطح زیر کشت غلات درجهان است که عمدتا به صورت آسیاب شده مصرف میشود.

سطح زیر کشت برنج درجهان بر اساس آمارهای رسمی منتشر شده از سوی سازمان خواربار جهانی در طی سا ل های گذشته از حدود ۱۴۵ میلیون هکتار تا بیش از ۱۶۰ میلیون هکتار متغیر بوده اس ت. در یک بررسی کلی بیشترین سطح ز یر کشت شلتوک مربوط به هندوستان با بیش از ۴۲ میلیون هکتار و پس از آن کشور چین با بیش از ۲۹ میلیون هکتار رتبه دوم را بخود اختصاص داد ه ان د. مجموعاً این دو کشور با حدود ۷۲ میلیون هکتار اراضی شالیزاری بیش از ۴۶ % سطح زیر کشت شلتوک جهان را به خود اختصاص میدهند. در حالی که جمهوری اسلامی ایران با حدو د ۶۰۰ هزار هکتار شالیزار سهمی ۰۴% سطح زیر کشت جهان را دارد.محصول استراتژیک برنج نه به عنوان یک محصول، بلکه به عنوان زیر مجموعه ای از اقتصاد کل و از بخش کشاورزی می باشد. اولین امنیتی که باید برای هر کشوری در نظر گرفته شود امنیت غذایی آن است. تولید برنج ایرانی یک محصول مهم برای کشور ایران برای تامین امنیت غذا خود و همچنین یکی از مهمترین منبع اشتغال و درآمد برای روستاییان می باشد براساس برآوردها، جمعیت جهان در سال ۲۰۲۵ بالغ بر ۸ میلیارد نفر خواهد رشد و این تعداد ساکنین، با چالش جدی مواد غذایی روبرو خواهند شد. همچنین برخی بررسی ها، حکایت از این دارد که ۷۵ درصد جمعیت جهان دچار کمبود مواد غذایی هستند. 

برنج یک بخش مهم غذای نیمی از جمعیت جهان را فراهم می کند. بیش از ۱۹ % از برنج جهان در آسیا کشت می شود. برنج محصول مهمی در جهان، به ویژه در آسیاست. ۱۳۷ میلیون هکتار از زمین های آسیا تحت کشت برنج قرارگرفته که ۵۲۶ میلیون تن برنج تولید می کند. ارقام برنج وابسته به گونه اورایزا ساتیو )که بیشتر به صورت وحشی رشد می کند( و اورایزا گلابریما  ( که یک برنج آفریقایی) میباشد.

برنج دو سوم از کالری ۳ میلیون مردم آسیا، یک سوم  ۵/۱ میلیون مردم در آفریقا و آمریکا را تامین میکند. در سال ۲۰۰۴ از سوی سازمان خواروبار کشاورزی جهان گزارش شده که سطح زیر کشت برنج جهان ۱۵۳۲۵۶۰۰۰ هکتار بوده است. در سال ۲۰۰۵ به ازای ۱۵۴ میلیون هتکار از زمین های زیر کشت برنج ۶۲۱ میلیون تن محصول اعلام شد. این محصول استراتژیک از خانواده گندمیان و تنها غله ای است که به عنوان غذای انسان کشت میشود، به همین دلیل سازمان خوار و بار جهانی بنا به اهمیت برنج، سال ۲۰۰۴ را سال برنج نامگذاری کرد. برنج یک بخش مهم غذای نیمی از جمعیت جهان را فراهم می کند. بیش از ۹۱  % از برنج جهان در آسیا کشت می شود 

برنج علاوه بر آسیا، در اروپا، آفریقا، استرالیا و جنوب و شمال آمریکا نیز کشت می شود. این محصول استراتژیک علاوه بر مصرف غذایی، در داروسازی، تولید لوازم آرایشی و بهداشتی و در صنایع دستی نیز کاربرد فراوان دارد سهم برنج در تامین کالری روزانه مردم جهان بیشتر از ۲۸ درصد است.کشت برنج ایرانی به عنوان دومین غله مورد مصرف مردم در ایران قدمت پنج هزار ساله دارد و این نشان دهنده اهمیت ملی و فرهنگی برنج ایرانی در سبد خانوار هر خانواده ایرانی است.با روند افزایش جمعیت در جهان و کمبود غذا و به طبع آن افزایش میزان گرسنگی، تامین محصولات زراعی هم با کاهش سطح زیر کشت و مسایلی مواجه خواهد شد که توجه همگان را به تولید محصولات تراریخته و پروتئینهای نوترکیب سوق میدهد.

اهمیت خوداتکایی در برنج

خودکفایی در محصولات استراتژیک تضمین کننده امنیت، استقلال و ثبات سیاسی کشور است. سیاست های ملی جهت تأمین غذا و رفاه جامعه و اهمیت آن به وضوح توسط مقام معظم رهبری در رسیدن به خودکفایی در محصولات غذایی در سند چشم انداز ۲۰ ساله و برنام ه های پنج ساله توسعه اجتماعی و اقتصادی کشور بیان گردیده است. رفع چالش های موجود در افزایش و تولید پایدار محصولات زراعی از جمله اهداف راهبردی در جهت حصول به امنیت غذایی و سلامت جامعه می باشد. 

بنابراین خود اتکایی در تولید برنج در کشور نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت مهم و انکار ناپذیر است که باید با درنظر گرفتن تمامی جنبه های فنی و اقتصادی تولید از جمله بحران آب و تغییرات اقلیمی به آن پرداخته شو د. خوشبختانه وزارت جهاد کشاورزی برنامه ای برای ارتقای ضریب خوداتکایی برنج با تکیه بر توان و ظرفیت داخلی تا افق چشم انداز در حال نهایی کردن دارد. خوشبختانه سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری در باره اقتصاد مقاومتی نیز موید جهت گیری وزارت جهاد کشاورزی برای افزایش توان تولید محصولات استراتژیک نظیر برنج مبتنی بر توان داخلی اس ت.یکی از عوامل تهدید کننده در مسیر نیل به خوداتکایی، واردات بیش از نیاز جامعه است که در سال های گذشته موجب کاهش انگیزه های تولیدکننده داخلی گردیده اس ت. با توجه به سود کلان واردات در مقایسه با مشقتهای تولید داخل، نظام برنام ه ریزی و سیاست گذاری کشور نبایستی اجازه قربانی مزایای متعدد حاصل از تولید داخل نظیر اشتغال، امنیت غذایی و امنیت ملی را در قبال کار آسان واردات و منفعت عده ای خاص بدهد. 

ارقام برنج وابسته به گونه اورایزا ساتیوا (که بیشتر به صورت وحشی رشد می کند) و اورایزا گلابریما (یک برنج آفریقایی)می باشد. دو نژاد مهم از اورایزا ساتیوا، ژاپونیکا و ایندیا می باشد برنج علاوه بر آسیا، در اروپا، آفریقا، استرالیا و جنوب و شمال آمریکا نیز کشت می شود. این محصول مهم علاوه بر مصرف غذایی، در داروسازی، تولید لوازم آرایشی و بهداشتی و در صنایع دستی نیز کاربرد فراوان دارد برنج کالری زیادی را برای مصرف کنندگان تولید می کند. با این توصیف، با افزایش تولید روز افزون گیاهان تراریخته روبرو خواهیم بود که ارزیابی ایمنی این محصولات در حال حاضر در حال گسترش است. با توجه به اهمیت این محصول استراتژیک در جهان، سازمان خواربار جهانی (F.A.O) توجه ویژه ای به این گیاه داشته و هرساله ضمن رصد آمارهای جهانی، میزان تولید و افزایش کمی آنرا دنبال و حمایت می کند. 

برنج ایرانی 

اهمیت محصول استراتژیک برنج ایرانی

در نخستین برنامه پنج ساله توسعه اقتصادی رشد بخش‌ کشاورزی به مثابه یکی از بخش های عمده که نزدیک‌ به نیمی از جمعیت کشور را به خود مشغول کرده مدنظر برنامه‌ ریزان قرار گرفت، بخش اصلی برنامه را افزایش چشمگیر تولید محصولات استراتژیک‌ غذایی تشکیل داد. با توجه به تنوع آب و هوایی و تنوع کشت در ایران وجود خاک حاصلخیز و سایر موارد توجه‌ بیشتر به بخش کشاورزی و برنامه ‌ریزی طولانی‌ مدت و اساسی، برای رشد و توسعه مستمر تولید برنج ایرانی بخش‌ ضرورت دارد. به هر ترتیب سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی و توسعه کمی و کیفی کشت در کشور در میان مدت به خودکفایی‌ غذایی خواهد انجامید

آنچه مسلم است برنامه ریزان باید باتوجه به سلیقه و ذائقه مصرف کنندگان ایرانی که گندم و برنج ایرانی غذای اصلی آنها را تشکیل می‌دهد در برنامه‌های خود توجه خاص به‌ این محصول مبذول دارند با این توصیف، برنج ایرانی از منظر تولید تا مراحل خودکفایی مخصوصا” در استان گیلان، اساسی و استراتژیک تلقی می گردد.حتی برنج گیلان از لحاظ درآمدی نیز در مقایسه با سایر محصولات استراتژیک، قادر است که نفع زیادی نصیب تولید کننده نموده و از لحاظ هزینه های دولتی نیز، درصد هزینه کمی را به خود اختصاص می دهد.هرچند که برای استراتژیک بودن محصولات کشاورزی لیست مشخصی وجود ندارد.

ولی با عنایت به موارد مشروحه، تأکیدات مکرر قانونگذاران و مسؤلین محترم، محصولاتی از قبیل گندم، جو، برنج، دانه های روغنی، نیشکر، چغندر قند، چای و برخی دیگر از محصولات وابسته به آنها، از محصولات اساسی و استراتژیک هستند که دائما” بعلت وابستگی زیاد مصرف کنندگان،تحت تاثیر افزایش و یا کاهش عرضه و تقاضا قرارگرفته و قیمت هر یک،رتبه استراتژیک بودن آنرا در مقاطع مختلف زمانی تعیین می کند و دولت هاهمواره حسب ضرورت، بر خرید برنج  و توزیع آن نظارت و گاها دخالت می نمایند

تماس باما

  • ایران - گیلان - لنگرود - خیابان چمران  
  • 01342547095-01342547095